01 czerwca 2026. Poniedziałek IX tygodnia zwykłego. Czytania: (2 P 1, 2-7); (Ps 91 (90), 1-2. 14-15a. 15b-16); Aklamacja (Ap 1, 5); (Mk 12, 1-12);
Przypowieść o przewrotnych rolnikach bardzo często bywa interpretowana jako opowieść o odrzuceniu Izraela i zastąpieniu go przez Kościół. Taka interpretacja jednak nie oddaje całego bogactwa biblijnego przekazu.
Winnicą jest przecież Izrael, umiłowany lud Boga. Jezus odwołuje się tutaj do obrazu z 5 rozdziału Księgi Izajasza. Problemem nie jest winnica. Problemem są dzierżawcy. Nie chodzi o odrzucenie Izraela, ale o osąd niewierności tych, którzy otrzymali odpowiedzialność za lud Boży, a nie wydali owoców.
Przez całą historię zbawienia Bóg pozostawia sobie wierną Resztę. Tak było po wyjściu z Egiptu. Tak było po podziale królestwa. Tak było podczas niewoli babilońskiej. Tak było również w czasach Jezusa. Maryja, Józef, Apostołowie, pierwsza wspólnota jerozolimska – wszyscy byli Izraelitami wiernymi obietnicy.
Nie ma więc odrzucenia Izraela i zastąpienia go innym ludem. Jest raczej rozszerzenie obietnicy na wszystkie narody przez Mesjasza Izraela. To właśnie dlatego św. Paweł w Liście do Rzymian będzie mówił o wszczepieniu pogan w święte drzewo oliwne, a nie o posadzeniu nowego drzewa.
W centrum przypowieści stoi Syn.
Bóg posyła proroków. Posyła kolejnych sług. Posyła wielu świadków. W końcu posyła umiłowanego Syna. Odrzucenie Syna staje się kulminacją historii niewierności człowieka. Ale właśnie ten odrzucony Kamień staje się kamieniem węgielnym nowego dzieła Boga.
Dzisiejsze pierwsze czytanie pokazuje natomiast drugą stronę tej samej rzeczywistości.
Święty Piotr przypomina, że wszystko zaczyna się od łaski:
„Boska Jego moc udzieliła nam tego wszystkiego, co się odnosi do życia i pobożności”.
Najpierw jest dar. Najpierw jest łaska. Najpierw jest Boże działanie.
Ale zaraz potem Piotr wymienia swoisty katalog cnót:
wiara → cnota → poznanie → powściągliwość → cierpliwość → pobożność → przyjaźń braterska → miłość.
To niezwykle ważne. Chrześcijaństwo nie jest ani pelagianizmem („sam się zbawię własnym wysiłkiem”), ani duchową biernością („Bóg zrobi wszystko za mnie”).
Łaska domaga się współpracy.
Bóg daje ziarno. Człowiek ma je pielęgnować.
Bóg daje powołanie. Człowiek ma na nie odpowiedzieć.
Bóg daje łaskę. Człowiek ma ją pomnażać.
Można powiedzieć, że przypowieść o winnicy i lista cnót św. Piotra spotykają się w jednym punkcie: Bóg oczekuje owocu.
Nie wystarczy być posadzonym w winnicy. Nie wystarczy otrzymać łaskę. Nie wystarczy należeć do ludu Bożego.
Potrzeba owoców wiary.
Dlatego dzisiejsze Słowo zachęca do rachunku sumienia nie tyle z naszych deklaracji, ile z owoców. Czy moja wiara dojrzewa do cierpliwości? Czy moje poznanie Boga prowadzi do większej miłości? Czy moje uczestnictwo w Kościele rodzi przyjaźń braterską i służbę?
Bo właśnie tam objawia się współpraca łaski i wolności człowieka. Tam rodzi się owoc, którego właściciel winnicy ma prawo oczekiwać.
