10 listopada 2026, wtorek, Wspomnienie św. Leona Wielkiego, papieża i doktora Kościoła — wtorek XXXII tygodnia okresu zwykłego. Tt 2,1–8.11–14; Ps 37,3–4.18.23.27.29; aklamacja: J 14,23; Ewangelia: Łk 17,7–10.
Można przez długi czas służyć bardzo gorliwie, a w sercu prowadzić rachunek, o którym nikt poza nami nie wie. Zapisujemy w nim godziny poświęcone rodzinie, pracę wykonaną we wspólnocie i sytuacje, w których ustąpiliśmy, choć było nam trudno. Potem przychodzi choroba, rozczarowanie albo zwyczajny brak podziękowania i budzi się pytanie, dlaczego otrzymujemy tak mało w zamian. Ten ból zasługuje na uczciwe wysłuchanie, zwłaszcza gdy wiąże się z rzeczywistym lekceważeniem. Ewangelia dotyka jednak również głębszego oczekiwania, że własnym dobrem możemy związać Boga obowiązkiem spełniania naszych pragnień.
Obraz sługi wracającego z pola wyrasta z dawnych stosunków społecznych i nie powinien stawać się wzorcem traktowania pracowników czy osób zależnych. Jezus odwołuje się do znanej słuchaczom sytuacji, aby ukazać postawę ucznia wobec Boga. Nie ustanawia prawa do wykorzystywania ludzi ani nie zwalnia nas z wdzięczności wobec tych, którzy wykonują swoje obowiązki. Przypowieść pozwala raczej zapytać, czy nasza wierność pozostaje odpowiedzią na otrzymany dar, czy też staje się podstawą przekonania, że odtąd wszystko powinno przebiegać zgodnie z naszą wolą i chronić nas przed każdym trudnym doświadczeniem.
Trudne określenie sług jako nieużytecznych łatwo usłyszeć jako ocenę ludzkiej wartości, dlatego trzeba zachować uwagę na sens całej wypowiedzi. Uczeń nie jest osobą zbędną ani pozbawioną godności, lecz kimś, kto również po wykonaniu dobra pozostaje obdarowany przez Boga i nie czyni Go swoim dłużnikiem. Nasza praca ma znaczenie, a miłość przynosi prawdziwe owoce. Wszystko to dokonuje się jednak pośród życia, zdolności i łaski, których sami nie stworzyliśmy. Pokora pozwala przyjąć ten porządek, zachowując radość z dobra i wolność od potrzeby przedstawiania go jako rachunku za należne szczęście.
List do Tytusa wyraźnie wskazuje źródło chrześcijańskiego działania: objawiła się łaska Boga niosąca zbawienie. Ona wychowuje człowieka do rozumnego, sprawiedliwego i pobożnego życia, dlatego etyczne wymagania pozostają związane ze spotkaniem ze Zbawicielem. Możemy prosić o przemianę nawyków, cierpliwość i uporządkowanie pragnień, ufając, że Bóg działa wcześniej niż nasze postanowienie. Ta ufność nie usuwa wysiłku, lecz nadaje mu kierunek. Zamiast nieustannie dowodzić własnej wystarczalności, uczymy się współpracować z darem, który stopniowo uzdalnia do odpowiedzialności i otwiera przestrzeń nowego początku po porażce.
Wskazania skierowane do osób w różnym wieku przypominają, że wiara przenika mowę, obyczaje i relacje między pokoleniami. Tekst nosi zarazem ślady społecznego świata swoich pierwszych odbiorców, dlatego sformułowania o podporządkowaniu w małżeństwie wymagają lektury w świetle całej Ewangelii oraz równej godności osób. Nie dają podstaw do przymusu i dominacji nad współmałżonkiem. Aktualne pozostaje wezwanie do miłości, roztropności, trzeźwości i słowa wolnego od oszczerstwa, które dotyczy każdego z nas. Wspólnota dojrzewa tam, gdzie doświadczenie starszych służy wsparciu młodszych, a wzajemny szacunek umożliwia uczciwe uczenie się od siebie.
Taka codzienna służba potrzebuje również umiejętności przyjmowania pomocy i nazywania granic. Jeżeli stale bierzemy na siebie zbyt wiele, a potem wypominamy innym każdy wysiłek, warto zatrzymać się i sprawdzić, co rzeczywiście zostało nam powierzone. Czasem oczekujemy od Boga nagrody za zobowiązania, których nikt od nas nie wymagał, podejmowane z lęku przed odrzuceniem. Rozmowa i modlitwa mogą pomóc oddzielić prawdziwe powołanie od potrzeby nieustannego potwierdzania własnej przydatności. Odpowiedzialne wycofanie się z nadmiaru zadań bywa początkiem bardziej uczciwej obecności przy tych, którym mamy służyć.
Psalm zachęca do ufności i czynienia dobra, a zarazem mówi o Panu umacniającym ludzkie kroki. Możemy przyjąć ten obraz jako zaproszenie do spokojnej wierności, która nie potrzebuje od razu widzieć całej drogi. Aklamacja dodaje obietnicę obecności Ojca i Syna, dzięki czemu służba zostaje osadzona w bliskości. Żyjemy wobec Boga, który przychodzi do człowieka, a zachowywanie słowa wyraża odpowiedź miłości. Dobrze czasem przed rozpoczęciem obowiązków przypomnieć sobie tę obecność i powierzyć Panu pracę, prosząc o serce zdolne do wdzięczności oraz o wolność wobec własnych oczekiwań.
Dzisiaj warto zauważyć jeden czyn, który wykonujemy z ukrytym żądaniem odpłaty, i przynieść tę prawdę Bogu bez udawania bezinteresowności. Być może trzeba będzie uczciwie poprosić człowieka o wsparcie albo powiedzieć o poczuciu pominięcia, zamiast gromadzić kolejne dowody przeciw niemu. W relacji z Panem możemy natomiast uczyć się przyjmować, że Jego miłość jest początkiem naszej służby i towarzyszy nam również wtedy, gdy wszystko pozostaje niedokończone. Wtedy dobro odzyskuje swobodę daru, a wdzięczność staje się możliwa także pośród pracy, która nie przynosi rozgłosu ani natychmiastowego wynagrodzenia.
Warto również pamiętać o prostym podziękowaniu wobec osób, z których pracy korzystamy każdego dnia. Wdzięczność wypowiedziana wobec domownika, pracownika czy wolontariusza potwierdza, że dostrzegamy człowieka oraz jego wysiłek. Kiedy sami uczymy się takiej uważności, łatwiej odróżniamy pokorną służbę od nawyku wzajemnego pomijania.
