11 listopada 2026, środa. Wspomnienie św. Marcina z Tours, biskupa — środa XXXII tygodnia okresu zwykłego; Narodowe Święto Niepodległości. Tt 3,1–7; Ps 23,1b–3a.3b–4.5.6; aklamacja: 1 Tes 5,18; Ewangelia: Łk 17,11–19
odzyskana swoboda natychmiast wypełnia się zadaniami. Wdzięczność bywa wtedy szczera, lecz krótka, jakby powrót do normalności sam wystarczał za odpowiedź na otrzymane dobro. Ewangelia o dziesięciu uzdrowionych zatrzymuje nas przy człowieku, który przerywa dalszą drogę i wraca do Jezusa. Ten powrót pozwala spojrzeć na wolność jako na przestrzeń relacji z Tym, od którego przychodzi ocalenie.
Wszyscy chorzy wołają o miłosierdzie i wszyscy zostają oczyszczeni w drodze, podjąwszy polecenie pokazania się kapłanom. Jezusowa pomoc obejmuje całą dziesiątkę, dlatego nie należy wyobrażać sobie, że dopiero późniejsza wdzięczność zapewniła Samarytaninowi uzdrowienie, którego inni nie otrzymali. Dar wyprzedza odpowiedź. Jednocześnie powracający człowiek wchodzi w osobiste spotkanie, oddaje chwałę Bogu i słyszy słowo o wierze. Łukasz pozwala nam dostrzec, że doświadczenie otrzymanego dobra może otworzyć dalszą drogę, na której ważny staje się sam Dawca i więź z Nim.
Ewangelista podkreśla samarytańskie pochodzenie wdzięcznego człowieka, co dla słuchaczy odsłania zaskakujący wymiar sceny. Nie daje to jednak podstaw do osądzania całych społeczności ani dopisywania motywów pozostałym uzdrowionym. O ich dalszej historii niczego nie wiemy. Możemy natomiast usłyszeć pytanie o własną uważność: czy dopuszczamy, że ktoś uważany przez nas za obcego może nauczyć nas wiary, wdzięczności i odpowiedzi na Boga? Czasem dobre świadectwo przychodzi z miejsca, z którego nie spodziewaliśmy się otrzymać niczego ważnego, a otwartość na nie wymaga porzucenia wygodnych uprzedzeń.
List do Tytusa wiąże społeczną łagodność z pamięcią o własnej przemianie. Człowiek, który otrzymał miłosierdzie, ma powód, aby ostrożniej obchodzić się z cudzą słabością i powstrzymać się od pogardy. Autor przypomina, że zbawienie pochodzi z dobroci Boga, a nie z wcześniej zgromadzonych zasług. Odnowienie dokonuje się przez Ducha Świętego, udzielonego przez Jezusa Chrystusa, co otwiera trynitarną perspektywę naszego życia. Wdzięczność może więc wyrastać z prawdy o chrzcie i łasce, dzięki którym uczymy się nowego sposobu bycia wobec Boga oraz ludzi, z którymi dzielimy codzienność.
Wezwanie do posłuszeństwa władzom i gotowości do dobrych czynów dotyczy odpowiedzialnego uczestnictwa w życiu społecznym. W świetle całej wiary nie oznacza bezwarunkowej zgody na niesprawiedliwość ani rezygnacji z sumienia. Zachęca natomiast do troski o porządek umożliwiający wspólne życie oraz do unikania słów, które odczłowieczają przeciwnika. Możemy jasno wyrażać przekonania i domagać się odpowiedzialności, zachowując szacunek dla osoby. Łagodność bywa trudniejsza niż gwałtowna wypowiedź, ponieważ wymaga panowania nad sobą, uczciwego sprawdzania informacji i gotowości uznania dobra również po drugiej stronie sporu.
W Polsce dzień ten przynosi także pamięć o odzyskaniu niepodległości, dlatego pytanie o wdzięczność nabiera wspólnotowego wymiaru. Korzystamy z wolności, na którą pracowały pokolenia, z języka, kultury, instytucji i ofiarności ludzi, których w większości nie poznaliśmy. Pamięć o tym darze może prowadzić ku odpowiedzialności za jego dalszy kształt. Wyraża się ona w uczciwej pracy, trosce o słabszych i szacunku dla prawdy, a także w gotowości do rozmowy z obywatelami o innych przekonaniach. Otrzymana wolność dojrzewa przez konkretne czyny służące osobom żyjącym dzisiaj i tym, które przyjdą po nas.
Psalm ukazuje Pasterza towarzyszącego człowiekowi również w ciemnej dolinie, dzięki czemu wdzięczność nie musi ograniczać się do chwil łatwych. Możemy dziękować za obecność, pomoc i dobro doświadczane pośród cierpienia, zachowując prawo do bólu oraz protestu wobec krzywdy. Aklamacja o dziękczynieniu nie zobowiązuje nas do nazywania zła dobrem. Zaprasza raczej do odkrywania, że nawet trudna sytuacja nie zamyka wszystkich dróg relacji z Bogiem. Warto wtedy przypomnieć sobie osobę, przez którą przyszło wsparcie, i pozwolić, aby pamięć o nim obudziła prostą modlitwę albo słowo podziękowania.
Powrót Samarytanina może dzisiaj przyjąć w naszym życiu bardzo konkretny kształt. Możemy poświęcić chwilę na dziękczynienie po Eucharystii, odezwać się do kogoś, kto towarzyszył nam w kryzysie, albo podjąć czyn służący wspólnemu dobru. Warto uczynić to spokojnie, z pamięcią, że wdzięczność jest odpowiedzią na dar już otrzymany. Chrystus otwiera przed uzdrowionym dalszą drogę, a nas zaprasza do wolności zachowującej więź z Dawcą. Taka wolność staje się bardziej uważna na innych, bo pamięta, jak wiele zawdzięcza miłosierdziu i czyjejś wcześniejszej, często ukrytej dobroci.
Pomocna może być także rodzinna rozmowa o konkretnym dobru otrzymanym od poprzednich pokoleń, bez idealizowania całej przeszłości. Wspomnienie czyjejś uczciwości lub odwagi pozwala przekazać młodszym wdzięczność związaną z żywą historią. Możemy potem wspólnie zapytać, co z tego dziedzictwa warto podjąć dzisiaj, aby pamięć owocowała odpowiedzialnym czynem.
